Cách chọn ứng dụng nhắc nhở: điều gì thực sự quan trọng

Ứng dụng nhắc nhở thực sự dùng để làm gì

Các nhà tâm lý học gọi đó là trí nhớ tương lai: nhớ để làm một việc sau này. Đổ rác tối thứ Ba, gọi nha sĩ khi phòng khám mở cửa, uống thuốc sau bữa sáng. Nó thất bại theo một cách rất riêng. Bạn không quên rằng việc đó tồn tại; bạn quên nó đúng vào lúc cần.

Các nhà nghiên cứu chia những dự định này thành hai loại. Loại theo thời gian gắn với giờ hoặc ngày (“đóng tiền nhà ngày mùng 1”). Loại theo sự kiện gắn với một tình huống (“khi đi ngang hiệu thuốc thì lấy thuốc theo đơn”). Bài báo năm 1990 của Gilles Einstein và Mark McDaniel về lão hóa và trí nhớ tương lai đã giúp đặt nền cho phương pháp thí nghiệm vẫn được dùng để nghiên cứu loại thứ hai, và cho thấy các công cụ hỗ trợ bên ngoài giúp cải thiện kết quả. Một ứng dụng tốt nên xử lý được cả hai loại, vì vậy các kiểu kích hoạt bên dưới mới quan trọng.

Nếu bạn muốn hiểu rộng hơn vì sao nên chuyển dự định ra khỏi đầu và vào một công cụ, bài xây dựng bộ não thứ hai nói về nghiên cứu giảm tải nhận thức. Ở đây, ta tập trung vào việc chọn công cụ.

Nghiên cứu nói gì về lời nhắc hiệu quả

Ba phát hiện hữu ích khi chọn và dùng một ứng dụng.

1. Rườm rà giết chết lời nhắc. Trong hai thí nghiệm đăng ký trước, công bố năm 2024, Gavin Chiu và Sam Gilbert của University College London làm cho việc đặt lời nhắc tốn công sức thể chất nhiều hoặc ít. Khi tốn công hơn, người ta đặt ít lời nhắc hơn, ở mọi mức tải trí nhớ được thử. Khi đặt lời nhắc dễ, nó giúp người ta bù cho một lượng thông tin lớn phải nhớ; lợi ích đó giảm khi đặt lời nhắc khó. Đây là bài tập trực tuyến trong phòng thí nghiệm, không phải đời thường, nhưng bài học vẫn đúng: nếu thêm một lời nhắc mất sáu lần chạm, bạn sẽ bỏ qua những việc có vẻ “dễ nhớ”.

2. Câu chữ quan trọng. Melissa Guynn, Mark McDaniel và Gilles Einstein (1998) làm bốn thí nghiệm về lời nhắc đưa ra trong một khoảng thời gian chờ. Lời nhắc hiệu quả nêu cả tín hiệu lẫn hành động. Lời nhắc chỉ nhắc đến tín hiệu không cải thiện kết quả so với không nhắc gì. Trong thực tế, “Nha sĩ” yếu hơn “Gọi nha sĩ để dời lịch hẹn thứ Năm”.

3. Lời nhắc giúp uống thuốc đều hơn, trong giới hạn. Báo cáo năm 2003 của Tổ chức Y tế Thế giới về các liệu pháp dài hạn cho thấy tỷ lệ tuân thủ điều trị ở bệnh nhân mắc bệnh mạn tính tại các nước phát triển trung bình chỉ 50%. Quên chỉ là một trong nhiều nguyên nhân (chi phí, tác dụng phụ, nghi ngờ về điều trị), nhưng là nguyên nhân mà lời nhắc có thể giải quyết. Một phân tích gộp năm 2016 trên JAMA Internal Medicine của Jay Thakkar và cộng sự gộp 16 thử nghiệm ngẫu nhiên (2.742 bệnh nhân) và thấy lời nhắc bằng tin nhắn làm tăng khoảng gấp đôi khả năng tuân thủ (tỷ số chênh 2,11). Các tác giả lưu ý rằng các thử nghiệm ngắn (trung vị 12 tuần) và phần lớn đo tuân thủ bằng tự báo cáo. Với mọi điều liên quan đến chính việc điều trị của bạn, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

Năm tiêu chí chọn ứng dụng nhắc nhở thực sự quan trọng

1. Tốc độ ghi. Bấm giờ khi thêm “Gia hạn bảo hiểm xe, 15/3, 9 giờ sáng, lặp lại hằng năm”. Dưới mười giây là tốt. Gõ bằng ngôn ngữ tự nhiên (“thứ Sáu cách tuần lúc 6 giờ”) và giọng nói đều giúp ích. Nếu ứng dụng bắt bạn cuộn qua các ô chọn ngày, bạn sẽ ít dùng nó hơn, như kết quả của Chiu và Gilbert gợi ý.

2. Quy tắc lặp lại. Hằng ngày và hằng tuần là chuẩn. Hãy kiểm tra những kiểu khó: hai tuần một lần, ngày làm việc cuối cùng của tháng, ngày 15 mỗi quý, mỗi năm một lần. Kiểm tra cả chuyện gì xảy ra khi bạn đánh dấu xong một lời nhắc lặp lại muộn: lần sau tính từ ngày đến hạn hay từ lúc bạn đánh dấu?

3. Đúng kiểu kích hoạt. Thời gian là kiểu kích hoạt cơ bản. Kích hoạt theo địa điểm (“khi tôi rời chỗ làm”) hữu ích cho việc vặt, nhưng phụ thuộc vào quyền truy cập vị trí và không phải ứng dụng nào cũng có. Hãy quyết định mình có cần nó không trước khi chọn.

4. Chia sẻ. Một gia đình vận hành nhờ lời nhắc dùng chung: giấy tờ của trường, bảo dưỡng máy nước nóng, lịch khám của bố mẹ. Kiểm tra xem người khác có thêm, sửa và đánh dấu xong từ điện thoại của họ được không, và mọi người có nhận thông báo không.

5. Thông báo thật sự hiện ra. Đây là tiêu chí các bài đánh giá hay bỏ qua và là tiêu chí quan trọng nhất. Phần tiếp theo giải thích vì sao.

Vì sao lời nhắc không báo trên một số điện thoại

Trên Android. Từ Android 6.0, một tính năng tên Doze tiết kiệm pin khi điện thoại không cắm sạc, nằm yên và tắt màn hình. Theo tài liệu dành cho nhà phát triển Android, Doze hoãn các báo thức thông thường đến những “khung bảo trì” định kỳ, và ngay cả báo thức được phép kêu trong Doze cũng không thể kêu quá một lần mỗi chín phút cho mỗi ứng dụng. Một tính năng liên quan, App Standby, hạn chế những ứng dụng bạn lâu không mở. Từ Android 14, ứng dụng mới cài không còn được mặc định cấp quyền đặt báo thức chính xác, trừ ứng dụng lịch và đồng hồ báo thức. Bạn điều chỉnh quyền này trong Cài đặt > Ứng dụng > Quyền truy cập đặc biệt > Báo thức và lời nhắc.

Một số hãng thêm chế độ quản lý pin riêng, mạnh tay hơn. Don’t kill my app! (dontkillmyapp.com), một trang cộng đồng do nhóm phát triển ứng dụng Sleep as Android điều hành, ghi lại theo từng hãng cách các cài đặt này dừng ứng dụng chạy nền, kèm hướng dẫn sửa từng bước. Khi chúng tôi kiểm tra, bảng xếp hạng những hãng nặng tay nhất do Huawei, Xiaomi, OnePlus và Samsung dẫn đầu, còn điện thoại chạy Android gốc có điểm tốt nhất. Nhiều dòng máy phổ biến ở Việt Nam cũng có chế độ tiết kiệm pin riêng, nên hãy tra đúng mẫu máy của bạn.

Trên iPhone. Thủ phạm thường gặp là một chế độ Tập trung (Không làm phiền, Ngủ, Công việc) làm im ứng dụng. Trong Cài đặt > Tập trung, bạn có thể cho phép thông báo từ những ứng dụng cụ thể, và một chế độ Tập trung có thể cho thông báo Nhạy cảm thời gian đi qua. Nếu bạn dùng một ứng dụng web đã thêm vào Màn hình chính, iOS hỗ trợ thông báo của nó từ iOS 16.4, và chúng tuân theo cùng quy tắc Tập trung như các ứng dụng khác.

Điện thoại của bạn đã làm được gì miễn phí

Trước khi trả tiền cho bất cứ thứ gì, hãy xem các tùy chọn có sẵn.

Hai thay đổi cần biết. Năm 2023, Google chuyển lời nhắc của Google Assistant và Lịch sang Google Tasks. Lời nhắc của Google Keep theo sau vào nửa cuối năm 2025, và các trang trợ giúp của Google giờ nói rằng không thể tạo lời nhắc theo địa điểm nữa. Nếu bạn từng dựa vào “nhắc tôi khi tới siêu thị” trên Android, bạn sẽ cần một công cụ khác cho việc đó.

Ứng dụng có sẵn đủ tốt với nhiều người. Một ứng dụng chuyên dụng đáng giá khi bạn cần điều mà chúng làm chưa tốt: ghi nhanh hơn, quy tắc lặp lại chi tiết hơn, chia sẻ giữa iPhone và Android trong cùng một nhà, hoặc lời nhắc nằm cạnh mọi việc giấy tờ, tiền bạc khác của bạn.

Binome360 hợp với ai (và không hợp với ai)

Binome360 là ứng dụng của chúng tôi, nên đây là chính xác những gì nó làm với lời nhắc. Bạn nhắn một câu (“nhắc tôi thứ Hai đầu tiên mỗi tháng lúc 8 giờ để mang rác tái chế ra”) và trợ lý chuẩn bị một lời nhắc một lần hoặc lặp lại. Không có gì được lưu cho đến khi bạn xác nhận. Lời nhắc có thể lặp lại mỗi N tuần hoặc N tháng (“thứ Sáu cách tuần”, “mỗi quý”, “mỗi 6 tháng”). Bạn đánh dấu xong, hoãn lại, hoặc chạm vào một lời nhắc để sửa. Mỗi lời nhắc có một loại: việc cần làm, hóa đơn cần trả, người khác nợ tôi, tôi nợ, kèm số tiền và tên người. Trong một trợ lý dùng chung (vợ chồng, gia đình, nhóm nhỏ), lời nhắc được chia sẻ và ai cũng thêm được từ điện thoại của mình. Thông báo đến trên web và trong ứng dụng đã cài: trên Android qua ứng dụng, trên iPhone qua ứng dụng web cài từ Safari.

Khi nào nên chọn thứ khác: nếu bạn cần lời nhắc theo địa điểm, Binome360 không có; Apple Reminders thì có. Nếu bạn chỉ muốn một danh sách miễn phí trên một chiếc iPhone, ứng dụng có sẵn có thể là đủ. Binome360 hợp lý khi lời nhắc nằm cạnh tiền bạc, việc nhà dùng chung hoặc tiết kiệm trong cùng một cuộc trò chuyện. Giá 3,99 USD mỗi tháng sau 7 ngày dùng thử miễn phí, gồm mọi tính năng.

Thử bất kỳ ứng dụng nhắc nhở nào trong một tuần

Viết mỗi lời nhắc thử có kèm hành động (“Gọi phòng khám bác sĩ Lan để dời lịch hẹn”), không chỉ một từ khóa. Khi ứng dụng đã qua bài thử, hãy chuyển các việc định kỳ vào trước: hóa đơn, gia hạn, sinh nhật. Bài nhắc thanh toán hóa đơn có sẵn một lịch cả năm để bắt đầu, và bài cách lập danh sách việc cần làm nói về những gì nên nằm trong danh sách thay vì trong lời nhắc.

Câu hỏi thường gặp

Ứng dụng nhắc nhở nào tốt nhất?

Không có một ứng dụng tốt nhất cho tất cả mọi người. Ứng dụng phù hợp là ứng dụng bạn thêm được lời nhắc trong vài giây và thông báo của nó đến được với bạn một cách đáng tin cậy. Với nhiều người dùng iPhone, đó là Apple Reminders; người dùng Android thường bắt đầu với Google Tasks. Hãy thử với danh sách kiểm tra một tuần trước khi gắn bó.

Vì sao lời nhắc trên Android không báo?

Thường là do tối ưu hóa pin: Doze, App Standby hoặc trình quản lý pin riêng của hãng làm chậm hoặc chặn ứng dụng. Cho phép thông báo, cho phép “Báo thức và lời nhắc” nếu ứng dụng yêu cầu, đặt mức sử dụng pin của ứng dụng là không hạn chế, và tra hãng điện thoại của bạn trên dontkillmyapp.com.

Google Assistant còn đặt lời nhắc được không?

Được, nhưng giờ chúng là Google Tasks. Google đã chuyển lời nhắc của Assistant sang Tasks năm 2023. Trang trợ giúp của Google nói bạn không thể đặt tác vụ theo địa điểm nữa.

Lời nhắc theo địa điểm có đáng tin không?

Chúng phụ thuộc vào quyền truy cập vị trí và cài đặt pin, nên khó đoán hơn lời nhắc theo thời gian. Với việc quan trọng, hãy thêm một lời nhắc theo giờ làm dự phòng.

Tóm lại

Chọn ứng dụng nhắc nhở dựa trên năm điều: tốc độ ghi, quy tắc lặp lại, kiểu kích hoạt, chia sẻ và thông báo thật sự hiện ra. Bắt đầu với ứng dụng có sẵn trên điện thoại, và viết lời nhắc nào cũng kèm hành động. Bước đầu tiên: tối nay, đặt một lời nhắc thử lúc 2 giờ sáng, khóa máy và xem nó có kêu không.

Nguồn

• Android Developers, “Optimize for Doze and App Standby”: developer.android.com.
• Android Developers, “Schedule exact alarms are denied by default” (Android 14): developer.android.com.
• Urban Android, “Don’t kill my app!”: dontkillmyapp.com.
• Google, Pixel Phone Help, “Keep Adaptive Battery & battery optimization on”: support.google.com.
• Apple Support, “Use Reminders on your iPhone or iPad”: support.apple.com; “Share lists and collaborate in Reminders on iPhone”: support.apple.com; “Allow or silence notifications for a Focus on iPhone”: support.apple.com.
• WebKit, “Web Push for Web Apps on iOS and iPadOS”, 2023: webkit.org.
• Google Workspace Updates, “Google Calendar and Assistant Reminders will migrate to Google Tasks soon”, tháng 2/2023: workspaceupdates.googleblog.com.
• Google Tasks Help, “Learn about Google Keep reminders in Google Tasks”: support.google.com; “Manage repeating tasks in Google Tasks & Google Calendar”: support.google.com.
• Google Assistant Help, “Set & manage Google Tasks with Google Assistant”: support.google.com.
• Gilles O. Einstein và Mark A. McDaniel, “Normal aging and prospective memory”, Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 16(4), 717–726, 1990: doi.org/10.1037/0278-7393.16.4.717.
• Melissa J. Guynn, Mark A. McDaniel và Gilles O. Einstein, “Prospective memory: When reminders fail”, Memory & Cognition, 26(2), 287–298, 1998: doi.org/10.3758/BF03201140.
• Gavin Chiu và Sam J. Gilbert, “Influence of the physical effort of reminder-setting on strategic offloading of delayed intentions”, Quarterly Journal of Experimental Psychology, 2024: doi.org/10.1177/17470218231199977.
• World Health Organization, Adherence to Long-Term Therapies: Evidence for Action, 2003: paho.org (PDF).
• Jay Thakkar và cộng sự, “Mobile Telephone Text Messaging for Medication Adherence in Chronic Disease: A Meta-analysis”, JAMA Internal Medicine, 176(3), 340–349, 2016: jamanetwork.com.

Cũng có bằng English, Français, Español, Português, Deutsch, Italiano, Türkçe, Bahasa Indonesia, العربية.