Aylık bütçe tablosu (Excel, Google E-Tablolar, yazdırılabilir)

Bir bütçe tablosunda neler olmalı (ve neler olmasa da olur)?

İnternetteki ücretsiz şablonların çoğu otuz sekme, pasta grafikler ve her yerde renklerle gelir. İki kez açarsın, sonra unutursun. ABD Tüketici Finansal Koruma Bürosu'nun (CFPB) kendi çalışma sayfaları çok daha sadedir: fişleri her hafta kategoriye göre topladığın bir harcama takipçisi ve bakiyeni hafta hafta izleyen bir nakit akışı bütçesi. Bu sadelik bilinçli bir tercihtir.

Şablonunun yalnızca üç soruyu cevaplaması gerekir:

1. Her kategori için ne kadar planladım? (“Planlanan” sütunu)
2. Gerçekte ne kadar harcadım? (harcamalarından otomatik hesaplanan “Gerçekleşen” sütunu)
3. Nerede öndeyim, nerede gerideyim? (“Fark” ve “% kullanım” sütunları)

Olmasa da olacaklar: grafikler (yılda bir işe yarar, her hafta değil), Bütçe sekmesinde fiş düzeyinde ayrıntı (onun yeri Harcamalar sekmesi) ve bitmek bilmeyen alt kategoriler. On beş ila yirmi kategori satırı fazlasıyla yeter.

Kopyalamaya hazır eksiksiz bütçe tablosu

İşte düzenin birebir hali. Harfler ve sayılar tablonun sütun ve satırlarıyla eşleşir; konumları korursan formüller yazıldığı gibi çalışır.

SEKME 1: "Bütçe"

Satır 1   Ay: ____________
Satır 2   Bu ay beklenen gelir (B2 hücresi): ______ ₺
Satır 3   (boş)
Satır 4   A: Kategori | B: Planlanan | C: Gerçekleşen | D: Fark | E: % kullanım

— SABİT —
Satır 5   Kira ya da konut kredisi
Satır 6   Faturalar (elektrik, doğalgaz, su)
Satır 7   Telefon ve internet
Satır 8   Sigorta
Satır 9   Kredi taksitleri
— DEĞİŞKEN —
Satır 10  Market
Satır 11  Akaryakıt ve ulaşım
Satır 12  Sağlık ve katılım payları
Satır 13  Dışarıda yemek
Satır 14  Kişisel bakım ve giyim
Satır 15  Abonelikler
Satır 16  Eğlence parası
— HEDEFLİ BİRİKİM FONLARI VE YASTIK —
Satır 17  Hediyeler (yıllık tutar ÷ 12)
Satır 18  Beklenmedik giderler
— BİRİKİM —
Satır 19  Acil durum fonu
Satır 20  Hedef (tatil, araba vb.)

Satır 22  TOPLAM: B22, C22, D22

FORMÜLLER (Türkçe Excel, Türkiye bölge ayarları)
C5  =ETOPLA(Harcamalar!$C:$C;A5;Harcamalar!$D:$D)   C20'ye kadar aşağı kopyala
D5  =B5-C5                                          D20'ye kadar aşağı kopyala
E5  =EĞER(B5=0;"";C5/B5)                            yüzde olarak biçimlendir
B22 =TOPLA(B5:B20)
C22 =TOPLA(C5:C20)
D22 =B22-C22
B24 Dağıtılacak kalan: =B2-B22   (hedef: 0)

SEKME 2: "Harcamalar"

Satır 1   A: Tarih | B: Açıklama | C: Kategori | D: Tutar | E: Ödeme şekli
Satır 2+  her satıra bir alışveriş, tutar pozitif sayı olarak
          C sütunu: kategorilerin açılır listesi (Bütçe!A5:A20)

Hataların çoğunu önleyen üç ayrıntı:

• İkinci sekmeye boşluksuz “Harcamalar” adını ver. “Benim Harcamalarım” gibi bir ad, formüllerin içinde tırnağa alınmak zorundadır ('Benim Harcamalarım'!C:C) ve formüller genellikle tam orada bozulur.
• Ayırıcılar ve işlev adları bölge ayarına bağlıdır. Türkiye ayarlarında ondalık ayırıcı virgül olduğu için bağımsız değişkenler noktalı virgülle ayrılır: =ETOPLA(A:A;A5;D:D). İngilizce Excel'de ya da İngilizce işlev adlarıyla çalışırken formül =SUMIF(A:A,A5,D:D) olur; Google E-Tablolar İngilizce adları da tanır. Bir formül ayrıştırma hatası verirse önce buna bak.
• Harcamalar sekmesinde tutarları pozitif gir. Hesabı Fark formülü yapar; yazarken eksi işaretine gerek yok.

Google E-Tablolar'da bütçe tablosu kurmak

İlk seferde yirmi dakika ayır. Menü adları sürümden sürüme biraz değişebilir.

1. Boş bir tablo oluştur ve ilk sekmeyi “Bütçe” olarak yeniden adlandır (sekmeye sağ tıkla, sonra Yeniden adlandır). “Harcamalar” adında ikinci bir sekme ekle.
2. Bölge ayarını kontrol et: Dosya menüsü, sonra Ayarlar. Para birimi, ondalıklar ve ayırıcılar uyuşsun diye yerel ayar olarak Türkiye'yi seç.
3. Başlıkları ve kategorileri gösterildiği gibi 4 ile 20 arasındaki satırlara yaz. B sütununu planladığın tutarlarla doldur.
4. C5'e formülü gir, sonra hücrenin sağ alt köşesindeki küçük mavi tutamacı C20'ye kadar aşağı sürükle. Aynısını D5 ve E5 için de yap.
5. Açılır listeyi ekle: Harcamalar sekmesinde C sütununu seç, sonra Veri menüsü, Veri doğrulama. “Açılır liste (bir aralıktan)” seçeneğini seç ve Bütçe!A5:A20 yaz. Artık her alışveriş var olan bir kategoriye düşer; ETOPLA'nın bir satırı atlamasına yol açacak yazım hataları olmaz.
6. Koşullu biçimlendirme ekle: D5:D20'yi seç, sonra Biçim menüsü, Koşullu biçimlendirme. Kural “Şundan küçük” 0, açık kırmızı dolgu. E5:E20 için ikinci bir kural ekle: “Şundan büyük veya şuna eşit” 0,8, turuncu dolgu. Turuncu %80 kullanıldı, kırmızı aşıldı demek.
7. 4. satırı dondur (Görünüm menüsü, Dondur); böylece aşağı kaydırırken başlıklar görünür kalır.

E-Tablolar'ın büyük avantajı: bir bağlantıyla paylaşabilirsin, bu da çift bütçesini çok kolaylaştırır. İki kişi de alışverişlerini aynı Harcamalar sekmesine ekler.

Excel'de kurmak

Mantık aynı, menüler farklı.

1. Sekmeler: “Sayfa1”e çift tıklayıp adını “Bütçe” yap, sonra + düğmesiyle “Harcamalar” sekmesini ekle.
2. Formüller: gösterildiği gibi yaz, sonra doldurma tutamacıyla aşağı doğru doldur (ya da tutamaca çift tıkla).
3. Açılır liste: Veri sekmesi, Veri Doğrulama, İzin Verilen: Liste, Kaynak: =Bütçe!$A$5:$A$20.
4. Koşullu biçimlendirme: Giriş sekmesi, Koşullu Biçimlendirme, Hücre Kurallarını Vurgula, D sütunu için “Küçüktür…” 0. Satırın tamamını uyarı rengine boyamak için Yeni Kural'ı, ardından “Biçimlendirilecek hücreleri belirlemek için formül kullan” seçeneğini seç ve A5:E20 aralığı için =$C5>$B5 yaz. Gerçekleşen tutar planlananı geçtiğinde satırın tamamı yanar.
5. Para birimi biçimi: B5:D22'yi seç ve Para Birimi biçimini uygula. Negatif farklar, seçtiğin biçime göre eksi işaretiyle ya da kırmızıyla görünür.

İpucu: Harcamalar aralığını bir tabloya dönüştür (Giriş sekmesi, Tablo Olarak Biçimlendir). Yeni satırlar biçimlendirmeyi ve açılır listeyi kendiliğinden devralır.

İki programın şablon galerisinde de hazır bütçe şablonları var. İşe yararlar, ama kullanmadığın kategorileri silmekle vakit kaybedersin. Yukarıdaki düzenle başlamak bunu önler.

Lirası lirasına doldurulmuş bir ay

İşte İzmir'de bir lojistik firmasında muhasebe uzmanı olarak çalışan Dilara'nın tablosu. Maaşı ayda bir yatıyor: bu ay net 65.600 ₺. Her liraya bir görev verilmiş ve “Dağıtılacak kalan” 0 ₺ gösteriyor.

Hesabı kontrol et: pozitif farkların toplamı 440 + 300 + 360 + 180 + 320 = 1.600 ₺; negatiflerinki 440 + 740 + 360 = 1.540 ₺. 1.600 − 1.540 = 60 ₺, bu da tam olarak 65.600 − 65.540 eder.

Dilara'nın tablosundan okudukları:

• Üç kırmızı satır: faturalar (bir sıcak hava dalgası ve klima), market ve dışarıda yemek. Market üç aydır üst üste aşılıyor; yani yanlış olan Dilara değil, plan.
• Akaryakıt 440 ₺ altında kaldı ve faturalardaki aşımı karşıladı. Satırlar arasında para kaydırmak normaldir; farkı görmezden gelmek değildir.
• Gelecek ay: market 10.200 ₺'ye çıkıyor, kişisel bakım ve giyim 800 ₺'ye iniyor, dışarıda yemek de 200 ₺ azalıyor. Planlanan toplam 65.600 ₺'de kalıyor.

Hediye fonu, hiç hediye almadığı halde %100 kullanılmış görünüyor: o 800 ₺ ayrı bir birikim hesabına geçti. Nedenini hedefli birikim fonları rehberimiz anlatıyor. Yılın bazı aylarında gelen primini ise Dilara bu tabloya eklemiyor; o para doğrudan birikime gidiyor.

Tek sayfalık yazdırılabilir sürüm

Kâğıdı mı seviyorsun? Bunu yazdır ya da elle kopyala. Hesabı haftada bir kendin yaparsın; bu da rakamlarını içselleştirmenin iyi bir yoludur.

BÜTÇE DÖNEMİ: ______________          Bu ayın geliri: ________ ₺

KATEGORİ               PLAN     HAFTA 1 HAFTA 2 HAFTA 3 HAFTA 4 GERÇEK  FARK
Kira / konut kredisi   _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Faturalar              _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Telefon / internet     _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Sigorta                _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Kredi taksitleri       _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Market                 _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Akaryakıt / ulaşım     _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Sağlık                 _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Dışarıda yemek         _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Kişisel / giyim        _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Abonelikler            _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Eğlence parası         _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Hedefli fonlar (÷ 12)  _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Beklenmedik            _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
Birikim                _____    _____   _____   _____   _____   _____   _____
TOPLAM                 _____                                    _____   _____

Gerçek = Hafta 1 + Hafta 2 + Hafta 3 + Hafta 4      Fark = Plan − Gerçek
Dağıtılacak kalan = Gelir − Toplam plan = ______ (hedef: 0)

En büyük 3 fark: 1. __________  2. __________  3. __________
Gelecek ay neyi değiştireceğim: ______________________________________

Haftanın fişlerini sayfaya iliştirilmiş bir zarfta sakla. Pazar günü onları kategoriye göre topla ve her toplamı o haftanın sütununa yaz.

Haftalık kontrol, tablo açıkken

Ayın 1'inde doldurulup 30'unda yeniden açılan bir şablonun faydası yoktur: o zamana kadar aşım çoktan gerçekleşmiştir. İşe yarayan ritim haftalıktır, her seferinde aynı gün.

Sonraki ay için iki seçeneğin var: her ay için ayrı bir dosya ya da ÇOKETOPLA'nın (SUMIFS) ikinci koşul olarak kullandığı bir “Ay” sütunu olan tek bir Harcamalar sekmesi. Birincisi daha basit; ikincisi ayları yan yana karşılaştırmanı sağlar.

Tablo mu, kâğıt mı, uygulama mı?

En iyi biçim, üçüncü haftada hâlâ açacağın biçimdir. Birçok kişi ikisini birleştirir: anında kayıt için bir uygulama, aylık değerlendirme için bir tablo. Bütçe uygulaması seçme rehberimiz seçenekleri karşılaştırıyor. Birleşik Krallık'ta MoneyHelper'ın ücretsiz Budget Planner aracı bir başka seçenek; ABD'de ise FTC'nin consumer.gov'daki bütçe çalışma sayfası basit, yazdırılabilir bir alternatif.

Binome360'ta bir alışverişi yaptığın anda tek cümleyle yazarak kaydedersin ve her tutar kendi kategorisinin bütçesinden düşer. Uygulama bankana bağlanmaz ve aşırı harcama uyarısı göndermez: tıpkı tabloda olduğu gibi bu rolü haftalık kontrolün üstlenir.

Sık sorulan sorular

Google E-Tablolar'da ücretsiz aylık bütçe şablonu var mı?

Evet. Şablon galerisinde bütçe şablonları var; bu sayfadaki düzeni baştan kurmak da yaklaşık yirmi dakika sürer. Yalnızca standart işlevleri (TOPLA, ETOPLA, EĞER) kullandığı için Google E-Tablolar'da, Excel'de ve ücretsiz tablo programlarının çoğunda çalışır.

Aylık bütçe tablosunda hangi kategoriler olmalı?

Dört grupla başla: sabit giderler, değişken harcamalar, hedefli birikim fonları ve birikim; her birinde üç ila beş satır olsun. Bir kategoriyi yalnızca önemli olacak kadar büyükse ya da onu yakından izlemek istiyorsan ekle.

Bütçe tablosunun otomatik hesaplamasını nasıl sağlarım?

Her alışverişi kategorisiyle birlikte bir Harcamalar sekmesine gir, sonra Bütçe sekmesinde her kategoriyi toplamak için ETOPLA kullan. Gerisini Fark sütunu (planlanan eksi gerçekleşen) ve koşullu biçimlendirme halleder.

Her küçük alışverişi takip etmeli miyim?

İlk üç ay boyunca evet. Takip edilmeyen küçük alışverişler, çoğu zaman da nakit olanlar, tablonla banka bakiyen arasındaki farkı açan şeydir.

Kısacası

İşe yarayan bir bütçe tablosunda iki sekme, dört formül ve bir renk kuralı vardır. Gerisi haftalık alışkanlıktır. Bu akşamki ilk adım: boş bir tablo aç, şablondaki 4 ile 22 arasındaki satırları kopyala ve yalnızca Planlanan sütununu doldur.

Kaynaklar

• Consumer Financial Protection Bureau, Your Money, Your Goals, “Spending tracker” (2018) ve “Creating a cash flow budget” (2021): consumerfinance.gov/your-money-your-goals/tools.
• Federal Trade Commission, consumer.gov, “Budget Worksheet”: consumer.gov.
• MoneyHelper (Money and Pensions Service), Budget Planner: moneyhelper.org.uk.
• Örnekteki hesaplar Binome360'a aittir (kurgusal bir ay), Eylül 2026.

Bu yazı şu dilde de mevcut: English, Français, Español, Português, Deutsch, Italiano, Bahasa Indonesia, Bahasa Melayu, Tiếng Việt, ไทย, 日本語, 한국어, 繁體中文, العربية.